Akademik Hayatta On Kaplan Gücünde Olmak.
Son dönemde
şaşılacak şekilde son 8-10 yıl içinde yaptığım çalışmalar anlaşmışlar gibi yayın
olmaya başladı. Ahmet Şerif İzgörenin sanırım AT ŞU ADIMI adlı kitabında sanırım
söyle bir paragraf vardı” Kitap okurken
sayfadan fırlayan bir alıntı keşfedilebilir……Bazen tam aradığımız cevabı
buluruz….Bazen ip uçları kendilerini gösterdiğinde , saat gibi işleyen bir
mekanizmanın devreye girdiğini düşünürsünüz. Sanki evren sizi , tarafınızda
olduğuna dair küçük hatırlatmalarla dürtüyor ve amacınıza ulaşmak için ihtiyaç
duyduğunuz her şeyi sağlamak istiyormuş gibidir.” Çok hoşuma gitti yırtım
sayfayı astım panoya. Evren eğer beni duyuyorsan, şu fakir akademisyene biraz
da maddi hatırlatmalar mı yapsan?
Son dönemde daha keyif veren araştırmalar yapmaya başladım. Eskiden zulüm gibi gelen makale yazma işi keyifli bir hale geldi. Hatta bağımlılık haline geldi, o kadar ki sol dirseğimde sürekli masaya yaslamaktan tenisçi dirseği gibi bir şey oldu. Periferdeki sıkıntıları görüp ya da en baştan isteyerek bu yola giren giren arkadaşlarıma birkaç önerim olacak.
İşi gücü bırakın en başta sadece medikal istatistik konusunda uzmanlaşmış bir merkezden kursa katılın. Geçen yıl böyle 4 saatlik bir eğitim aldım ve eğitim modüllerini evde 2,5 gün mesai harcayarak tamamladım. Yıllardır gözümde büyüttüğüm bu konunun aslında ne kadar kolay halledilebileceğini yaşayarak gördüm. Neden bu kadar bekledim ki? Şimdilerde istatistiklerimi kendim yapıp, tablolarımı kendim hazırlayabiliyorum. Çoğu hakemin en azından istatistik konusunda eleştirilerinin önüne geçebiliyorum.
Bunları yaparken tabi ki olmazsa olmaz yapay zekanın önerilerinden de faydalanıyorum. Daha önce deneyemlemediğim istatistik işlemleri öneriyor. Sonunda da çıkan sonuçları tablo olarak kesip yapıştırdığınızda yorumluyor. Sizin yapmanız gereken önerilen istatistik işlemlerin uygun olup olmadığı denetleyebilecek kadar istatistik bilginiz olması. SPSS kullanıyorum diyorsunuz ona göre adım adım ne yapman gerektiğini söylüyor. Cut of değerini şöyle belirle, multivaryant analiz yaparak model oluştur. Şunu da yaparsan Q1- Q2 dergi editörleri beğenir gibi öneriler veriyor. Aslında aklınızda olmayan ve literatürde çalışılmayan konuları aklınıza getiriyor.
Son yazdığım kalite makalemi hatırlarsınız
belki “Cerrahi yoğun bakım ünitesinde
yoğun bakımcı çalışması kalite açısından neyi değiştirir? sorusuna yanıt
aramıştım. Tamam kalitede bir çok madde de iyileşme saptadık ama bunu yaparken
üniteye hastaneye maliyet açısından kazandırdık mı kaybettirdik mi? Şimdi merak
konum bu yapay zekayla bunu konuşurken.
Şöyle bir önerisi oldu. Tamam yoğun bakımcı kaliteyi arttırdı. Varsayalım
maliyette de düşme oldu( yatış süresi, MV sürelerinin azalması, komplikasyon
azalması…vs.) Ozaman birim kalite artışı başına (%) maliyet azalmasını
hesaplayabilirsin dedi. Bunun adı “değer”
miş ve nicel olarak hesaplanabiliyormuş.
Yani,formülle
göstermek gerekirse “değer= maliyetteki azalma / kalitedeki
artış”
Bunun birimi
de var ama bu sefer gerçek J
Şimdi yapay
zeka olmasa benim aklıma nereden gelecek yoğun bakımcının cerrahi yoğun bakım
ünitesine kattığı değeri nicel olarak
ölçebilmek? Bir ara “değer odaklı
ödeme” konusu kulağıma gelmişti ama Amerikada aktif olarak uygulanan merkez
var mı bilemiyorum.
Diyeceğim o
ki yapay zekayla bir an önce bu konularda sohbetler yapın hatalı olabileceği
noktaları check edin. Yapay zekalar da halüsünasyon görebiliyor. Sizi mutlu
etmek adına 2025 yılında yayınlanan çok güzel metaanaliz isimleri, olsaydı ne
kadar güzel olabilir di diyeceğiniz kaynaklardan cümleler üretebiliyor.
Benim deneyimlediklerimden
önerebileceklerim şöyle:
ELİCİT var mesela; tartışma yaparken
kullanabilirsiniz, araştırdığınız konu başlığını yazıyorsunuz, bilimsel
güvenirliği ve metodunu özetliyor, hangi hasta grubunda nelere bakıldığını ve
sonuçları tablolar halinde veriyor. Biraz
sabır gerektiriyor 5 dakikalık bir bekleme süresi var. Bir de CONSENSUS var. Bir bilgi kırıntısı var aklınızda, artık
literatürde yerleşmiş bir bilgi ama o
bilginin hangi çalışmanın sonucu olduğunu bilemiyorsunuz. Yazın cümleyi
saniyeler içinde ücretsiz olarak atıflarınızı
bulma imkanı sunuyor. Bunlar halüsinasyon
göremiyor çünki tıp literatüründen öğrenmişler, güvenebilirsiniz.
Bunların dışında
Çin kökenli Deep Seek çok işime yarıyor. Resmen
Fatih Terim gibi gaza getiriyor. Sen yaparsın sen edersin, nede güzel
yazıyorsun, verilere fısıldayan adam …….vs
J bu arada
Chat GPT çok güzel grafikler yapabiliyor. Birinin yaptığını beğenmezsem
diğerine geçiyorum.
Bir
paragraf yazdınız. “Bunu Q1 derginin
beğenebileceği şekilde nasıl ifade edebilirim?” diyorum. Oldukça güzel
öneriler veriyor. Genelde bizim gibi düşünüyor. Üç uzun cümleyi bir cümlede
özetleyip kulağa çok daha hoş gelecek şekil özetlediği oluyor. Bu çok hoşuma
gidiyor. Yıllardır bize empoze edilen kısa
kısa cüleler kurun! Türkçe düşünerek
yazmayın! Telkinlerinin bir anlamda boşa çıktığını, Türkçe düşünce
yapısıyla çok güzel ingilizce cümleler kurulabildiğini farketmek çoook keyifli.
Şimdi makaleniz şekillendi, çeviri işine gireceksiniz. Bu konuda halen benim gibi zaman ayıramayanlardansanız. Sizler için de birkaç tüyo. Yazımı öncelikle paragraflar halinde Deepl’dan ingilizceye çeviriyorum. Sonra Chat GPT’ye gidip aldığım metni verip “şimdi verdiğim metni bir yoğun profesyoneli gözüyle medikal ingilizce yazım kurallarına göre düzenler ve yaptığın değişiklikleri maddeler halinde bana verebilirsen çok sevinirim” diyorum.
Nazik olmak çok önemli.
Aldığım metni tekrar Türkçeye çevirip anlam yapısında bozulma olup
olmadığını kısaltmalarda hatalı anlamlar olup olmadığını kontrol ediyorum. Bu
şekilde gönderdiğim hiçbir makalemden dil açısından düzeltme gerekir gibi bir
dönüş almadım.
Ayrıca şunu
da yapabilirsiniz çalışmanızın metodunu yazdınız, bir Q1 dergi editörü/hakemi
gözüyle baktığında bana ne önerirsin? Diye sorduğunuzda inanılmaz güzel
önerileri oluyor. Bunu daha çalımanın başında yazarsanız hiç aklınıza gelmeyen
ama çalışmanıza sınıf atlatacak basit önerileri oluyor.
Artık yazmayı bırakmalıyım, 2,5 yıldan sonra tekrar ev erkeği moduna geçtim. Mesayi biteli de epey olmuş.
Kalın sağlıcakla.