Yeni Bölüm: Yoğun Bakım Literatüründen Seçilmiş Çalışmalar

Yoğun bakım literatüründen seçilmiş çalışmalar – kapak görseli

Her hafta öne çıkan yoğun bakım yayınlarını yatak başı bakış açısıyla, Türkçe ve kısa özetler halinde paylaşacağım.

Değerli meslektaşlarım,

Yoğun bakım literatürü hiç olmadığı kadar hızlı büyüyor. Her hafta onlarca randomize çalışma, meta-analiz ve kılavuz yayımlanıyor; vizit, nöbet ve hasta yükü arasında bunları takip etmek çoğumuz için kolay değil. Bu nedenle yogunbakimkalite.com'da yeni bir bölüm başlatıyorum: en güncel ve klinik açıdan en anlamlı çalışmaların Türkçe özetleri.

Ne yayımlanacak?

  • Her Pazartesi – "Haftanın Literatürü": Son bir haftada öne çıkan mekanik ventilasyon ve yoğun bakım yayınlarının kısa bir derlemesi. En önemli üç çalışma biraz daha ayrıntılı, diğerleri birer cümleyle.
  • Her Perşembe – Tek çalışma, derinlemesine: Pratiğimizi değiştirme potansiyeli taşıyan tek bir çalışmanın ayrıntılı değerlendirmesi.

Çalışmaları nasıl seçiyoruz?

Ana süzgecimiz tek bir soru: "Bu çalışma yatak başındaki pratiğimizi değiştirebilir mi?"

  • Öncelikli konular: mekanik ventilasyon (mekanik güç, driving pressure, weaning), ARDS, sepsis ve septik şok, sıvı tedavisi ve hemodinami, DIC, yaşam sonu bakım.
  • Taranan kaynaklar: yoğun bakım alanındaki tüm Q1–Q2 dergiler, yoğun bakım çalışması yayımlayan genel tıp, solunum ve anestezi dergileri ile uluslararası kılavuzlar.
  • Yalnızca yetişkin yoğun bakım çalışmaları ele alınacak; pediatrik çalışmalar, hayvan deneyleri ve vaka sunumları kapsam dışında.

Her yazıda neler var?

Klinik soru, çalışmanın özeti, bulguların mevcut literatürle karşılaştırılması ve "Yatak başında ne anlama geliyor?" bölümü. Bu bölümde sonuçları kendi yoğun bakım koşullarımıza (ekipman, ilaç erişimi, hasta yükü) uyarlamaya çalışıyorum. En çok önem verdiğim bölüm ise "Sınırlılıklar ve dikkat": amacımız yalnızca sonucu aktarmak değil, çalışmayı eleştirel gözle okumayı birlikte öğrenmek.

Nasıl hazırlanıyor?

Taramayı yapay zekâ destekli bir sistemle PubMed üzerinden yapıyorum. Her özet yayımlanmadan önce tarafımdan okunup düzeltiliyor ve onaylanıyor. Yine de yazılar özet niteliğindedir; klinik kararlarınızda lütfen orijinal makaleye başvurun.

Şimdiye kadar yayımlanan özetlerin tamamına "literatür" etiketinden ulaşabilirsiniz. Önerilerinizi ve özellikle değerlendirilmesini istediğiniz çalışmaları yorumlarda paylaşırsanız çok sevinirim.

İyi okumalar, iyi nöbetler.

Dr. Serdar Efe

Yorumlar

Yorum Gönder

YOBAKAP Forum

En Çok Okunanlar

Kolloid sıvıları hangi hastalarda tercih etmeliyim?

Resim
İlk sıvı tedavisi yazımda kristaloidlerin pratik kullanımlarından bahsetmiştim.  Buna paralel olarak çok sık kullanmasak ta kliniklerin ilaç dolaplarında  b ir köşede gördüğümüz, ne için kullanıldığına pek te anlam veremediğiniz ( en azından ben öyleydim), kimileri değişik ambalajlı, kimileri renkli serumlar,  kolloid sıvılardan bahsetmek istiyorum.  Önce biraz gözümüzde canlandıralım. Kristaloidlerin düşük molekül ağırlıklı tuz ve veya şeker kristallerinden oluştuğunu   söylemiştim, bu sıvılar intravasküler alanda kısa süreli etkin genişleme yaptıktan  sonra kapiller membrandan osmolaritenin yoğun olduğu hücrelere kaçıp metabolize  olurlar, bu nedenle etkileri 20-30’ sürer, kolloidler ise büyük molekül ağırlığına sahip  olduklarından membran ve porlardan hücrelere geçmeleri mümkün olamadığından,  ortalama dört saat kadar volüm genişlemesi yaparlar. Yani hastaya SF ya da RL  verdiğinizde damar içinde volüm genişleme e...
Read more »

Sepsisli hastalarınızın hayatta kalma şansını nasıl arttırırsınız?

Resim
Lütfen bu yazıyı sonuna kadar okuyun, uzman ya da değil branşı ne olursa olsun tüm hekim arkadaşlarınızla paylaşın. Sepsisi aklınıza getirerek ve basit bir tedavi algoritmasıyla birçok yaşamı kurtarabilirsiniz!   “Sepsis” kelimesi Yunanca’da bitki ya da hayvanların çürümesi ni tarif eden “sipsi’’ kelimesinden türetilmiş. Bizdeki sipsinin anlamı biraz farklı 😊 Sepsis enfeksiyon kaynaklı ölümlerin en temel sebebini oluşturmakla birlikte görülme oranı son yıllarda giderek artış göstermekte. Nüfusun yaşlanıyor, yüksek riskli tıbbi müdahaleleri daha çok gerçekleştiriyoruz ve çoklu ilaca dirençli enfeksiyonları (bakteri/virüs) daha sık görüyoruz. Sepsis “konağın enfeksiyona karşı düzensiz yanıtına bağlı organ disfonksiyonu” olarak tanımlanıyor. Eski sınıflandırmaya göre hatırlarsınız sepsis, aşiddetine göre dört basamakta (SIRS, sepsis, ağır sepsis ve septik şok) karmaşık bir şekilde tanımlanırdı. 2016 Şubatından itibaren SIRS ve ağır sepsis tanım...
Read more »

Mekanik Ventilatörle Hızlı Kucaklaşma

Resim
Uzun zamandır  “mekanik ventilasyon pratiği” ile ilgili bir özet yapmak istiyordum. Bugün bunun için oturuyorum. Kalkabilecek miyim, bakalım. Yoğun bakıma yeni adım atan mekanik ventilatöre aşina olmaya çalışan meslektaşlarım için ana hatlarıyla özetlemeye çalışacağım. Baştan söyleyeyim ileri mekanik ventilasyon uygulamaları değildir. Dört yılda yaklaşık 3800 vaka takip eden bir yoğun bakımcının deneyimleri diyelim. Yoğun bakımcılar olarak ilk amacımız belki de hastaya bir rahat nefes olabilmek ve varsa ağrısını kesmek. Hasta yoğun bakım yatağına alınırken hastanın yüzüne bakıyorum, ızdırabı ağrısı var mı solunumu nasıl karın solunumu var mı? Hemşirelerimiz bir yandan damar yollarını açarken tansiyon manşonunu takarken ben “ağrın var mı teyzecim?” diye soruyorum. Yoğun ağrılı ise hemen fentanil infüzyonu başlanmasını istiyorum (opioid fobisine anlam veremediğimi daha önce yazmıştım). Bu arada solunum sıkıntısı varsa hemen başka bir arkadaşımız HFNO ya da CPAP cihazını hazırlıyo...
Read more »

Sıvı Tedavisinde Hangi Hastaya Hangi Sıvı?

Resim
Sıvı tedavisi 112’de, acilde, yataklı servislerde, yoğun bakımlarda belkide en sık kullandığımız tedavi olmasına rağmen bu konudaki uygulamalarımız, bildiklerimiz genellikle kıdemlilerimizden, hocalarımızından öğrendiğimizle sınırlı kalıyor. Kimse (çok meraklı değilse 😊 ) açıp ta bu sıvıların içine ne koyuyorlar, vücutta dağılımı nereye, ne kadar zamanda oluyor, kaç saat boyunca damar içinde volüm genişlemesi yapıyor, yan etkileri nedir diye bakma ihtiyacı duymuyor ya da ona sıra gelmiyor. Ben de üç yıl öncesine kadar, böyle bir gereklilik hissetmemiştim. Bu nedenle bugün bu konudan biraz bahsetmek istedim. “ Kristaloid ” kelimesini hep duyarsınız nedir bu? Suyun içine tuz, şeker ya da her iki kristali birlikte koyarsanız kristoloidleri elde edersiniz ( SF, Dekstroz, Mikst mayi, %3 lük NaCl ). Zamanla yapılan çalışmalar göstermiş ki “serum fizyolojik” hiç de fizyolojik değil, “hiperkloremik metabolik asidoza” neden olup özellikle de kritik hastalarda akut böbrek hasarını kötül...
Read more »

SEDOANALJEZİ VE KAS GEVŞEMESİ DOZLAR

Resim
Merhaba bugün ayrı bir mutluyum, bloğumda ilk defa bir misafir yazarımız var, Trakya Üniversitesi Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesi’nde halen yan dal öğrenimine devam eden arkadaşım, kardeşim Uz Dr   Coşkun Ateş . Uzun zamandır mesajlarınızda sedoanaljezik ilaç uygulama dozları konusunda bir özet isteğiniz vardı. Kendi adıma dört senedir çok kez oluşturmaya çalıştığım ama bir şekilde fırsat bulamadığım bir çalışmaydı. Coşkun kardeşimin büyük emekle hazırladığı ilaç hazırlama, yükleme ve idame doz tablolarını sunmak istiyoruz. Birlikte daha kuvvetliyiz . Sizlerin de günlük pratiğimizi kolaylaştıracak protokolleriniz varsa lütfen bizlerle paylaşın, bu platform hepimizin. Dexmedetomidin (Precedex®) PRECEDEX 100 CC SF 2 AMP KONULUR (1 AMPUL: 2 ML 200 MCG) 1 CC:4 MCG   İDAME DOZ: 0.2 - 0,7 MCG/KG /SA Precedex® YÜKLEME DOZU KG YÜKLEME İNFÜZYON HIZI   / 10 DAKİKA BOYUNCA TOTAL VERİLEN DOZ 50 75 12,5 ...
Read more »