“Nabza göre şerbet vermek”

Uzun zamandır yazmıyordum, bugünlerde yeni uğraşlarım var. Günün saatleri yetmiyor desem yeridir. Yeni bir bağımlılığım var. Yılbaşında Cloude Code ile tanıştıktan sonra hayatım tamamen değişti. Aslında bildiğiniz yapay zeka uygulamalarınn benzeri önceleri biraz bahsetmiştim.

“Solunum Piramidi” diye bir şey buldum diye. Ne işe yarayacağını bilemeden çıktığım yolda şu anda ventilatör ilişkili akciğer hasarını erkenden anlık olarak gösteren renkli bir görsel uyarı analizörüne dönüştü. 

 

Kendi kliniğimde rutinde 3 aydır kullanmaktayım. Önümüzdeki hafta aksilik olmaz ise Q1 fizyoloji dergisinde yayımlanacak. Ulusal patentini aldım, uluslararası patent süreci(PCT) devam ediyor.

Asılında son dönemde yeni uğraşım büyük veri kaynaklarına ulaşmak oldu. MIMIC IV, HiRID ve  eICU verileriyle mekanik ventiltör desteği verilen 54 bin hasta üzerinde solunum piramidinin eksternal validasyonunu yaptım onun da makalesi gönderime hazır.

Şimdi Amsterdam verilerini işleyebilmek için onay bekliyorum.

Cloude Code’nin başıma açtıklarına bakın. Eskiden eşim gece çalışıp akşam üstü şekerleme yapmama kızardı. Şimdi de sürekli kodlama yapan bir adam görmek istemiyor.

Son olarak Solunum piramidini eğitim amaçlı mekanik ventilatör simulatörüne dönüştürdüm, son düzeltmelerini yapıyorum. Eğitim amaçlı çok yakında kullanılabilecek seviyeye gelecek. Hatta son literatüre göre hasta tedavi önerisi veren karar destek sistemi (Tabi bu şekilde patentlenmesi 2-3 yıl).

 

 Bu arada kendi eğitim sümülatörümden öğrendiğim çok şey oldu. Literatürde adı geçen 90 kadar grafik patolojisini sınıflandırıp görselleştirdim. Sonrasında klinik anlamını ve düzeltme önerilerini literatür destekli olarak yorum kutusunda özetledim. Bilişsel yükün çok fazla olduğu mekanik ventilasyon eğitimini oldukça kolaylaştırabileceği düşüncesindeyim. Keşke şöyle bir şey eskiden olsaydı. Öğrencinizin eline vereceksiniz ve al bu 30 günün var. Sonra sınav yapacağım. Sınavsız bir şey öğrenmiyoruz ya. İnanın mekanik ventilatör eğitiminde çağ atlayabiliriz. Bunları neden söylüyorum. Son 10 yılda 12’den fazla farklı yoğun bakım ünitesinde hasta takibi yaptım. Henüz insp hold manevrasından habersiz hasta takibi yapan kliniklerimiz var. Pplato yerleşti diyelim %90 pratik kullanımda. Çıkan değerden DP(sürücü basıncı)’ye bakarak PEEP titrasyonu yapan kaç kişi var? Bel ki %10. Elde ettiğimiz VT (tidal volümü)’yi DP’ye bölerek yatak basında statik Complians bakan kaç kişiyiz? Her şey yolunda görünüyor diyelim. Bu aşamada mekanik gücü (Mptotal) yatak başı hesaplayan kaç kişiyiz? (%0.9)  Üç aydır vizit sonrası bakıyorum.  Hadi diyelim üst sınıf MV cihazınız var. MP_totali otomatik hesaplıyor. Ancak MP_total içinde rezistif MP’yi de içerdiği için bunu dışlayıp Elastik MP’yi değerlendirmek gerekmez mi?

Şimdi bunların çoğu neredeyse 10 yıldır VILI’yi önlenmek için literatürde mortalite ilişkileri belirlenmiş cut of değerleri bazıları halen tartışmalı olsa da oturmuş paramatreler. Bununla bereber biz ne kadarını yapıyoruz? Etkinliğini bildiğimiz eşikleri bile gözetmiyoruz. Gözetmek o kadar da kolay değil. Hasta başında hesap yap dur. Büyük veriyle uğraşınca her birinin etkinliğini hastalar üzerinde görmeniz mümkün oluyor. Birileri bişeyler demiş biz de kabul etmişiz.

Özetle klinik pratiğimde gördüğüm, özellikle solunum mekaniğini yansıtan scaler ve halkasal grafik yorumlamakta çok zayıf olduğumuzu (kendimden 😊) biliyorum. Son bir yıldır henüz bu konuda gelişme kaydettiğimi ancak daha yolun uzun olduğunu düşünüyorum.

Bu kadar zor olmaması gerektiğini düşünüyorum. Tek bir tuşa basıyorsunuz ve tüm veriler aynı anda karşınızda. Eksternal validasyonunu yaptığım solunum piramidinin internal validasyonu yani gerçek hastalara sağladığı faydayı gözlemek için çok merkezli bir çalışma planlıyorum. Katılım sağlarsanız minnettar kalırım.

Elimizde büyük veri var. Şimdi ne yapmalı diye düşününce yapabileceklerimiz hayallerimizle sınırlı. Mentörler hepimizin avcunun içinde artık. Şimdi aşama yoğun bakımda  mortalite öngörmenin çok ötesinde.

Hasta ekstübasyonu bu tablodayken tolere edebilir mi?

Hastanın bir sonraki insülin dozu ne olmalı?

Ben bu hasta fenotipine +2-4-6-8-10-12 vs.. PEEP artışı yaparsam ne kadar complians katkısı olur? Nerede durmalıyım?

ARDS sadece ARDS değil ki, eşlik eden KOAH’ı var, Kalp Yetersizliği var, AKI’sı var. Farklı kombinasyonları var. Hepsi bir aradası var.

Şimdi makine öğrenmesinde şu aşamadayız, elimizdeki büyük veriyle hangi fenotipin hangi tedaviden fayda göreceğini çözmeliyiz.

Peki neden daha önce yapılmadı? Aslında daha pandemi öncesinden yapılanlar var ama pratiğimize giremedikleri için çok da başarılı değiller demek ki. Sepsisi, deliryumu hatta sıvı yanıtını  erken öngörenler.  Böyle makaleler çok. Yeter ki fikriniz olsun veriler hazır makineyi çalıştır. Üç güne sonuçları yaz, tartış 15 güne makaleniz hazır. Amaç makale yazmak değil, işe yarar bir çalışma yapmak. Demek ki biz daha iyisini yapmalıyız.

Bu güne kadar yazılımcılar yoğun bakımı bilmiyordu, yoğun bakımcılar da yazılımı o yüzden çok bakir bir alan. Ama şimdi işler değişti, bir şeyler üretmek için yazılım bilmeniz gerekmiyor. Geçen gün Kan gazı aplikasyonu üretmem sadece 30 dakikamı aldı. Hem de klasik yöntem, Stewart ve parçalanmış BE yöntemlerininin hepsi bir arada siz verileri girin arkanıza yaslanın.

Buradan yoğun bakım uzmanı ve fellowu arkadaşlara seslenmek istiyorum. Neredeyse hepiniz yoğun bakımcı olabilmek için 15 senenizi verdiniz. Bir köşeye çekilip lütfen emekliliğinizi beklemeyin, mesleki çatışmalarla canınızı sıkmayın, deneyimleriniz çok kıymetli. Cloude Codu öğrenip ya şu konuda bişeyler olsa ne güzel olurdu dediğiniz şeyleri kendiniz üretin. Beni Bitcoin bağımlılığından kurtardı.

Bitirirken “Nabza göre şerbet vermek” ne güzel bir söz, değil mi?

“Bireyselleştirilmiş tedavi”nin bizcesi.   

Sağlıcakla.